Kivi nerede yetişir türkiyede

kivi nerede yetişir türkiyede

Kivi Nerede Yetişir Türkiye’de?

Answer: Türkiye’de kivi yetiştiriciliği son yıllarda hızla yaygınlaşan bir meyve yetiştiriciliği dalıdır. Kivi, subtropikal iklim bitkisi olarak, nemli ve ılık iklim koşullarını sever. Türkiye’nin farklı bölgelerinde kivi yetiştirilebilir, ancak en uygun koşullar ve en yaygın yetiştiricilik alanları belirli bölgelerdedir.


Table of Contents

  1. Türkiye’de Kivi Yetiştiriciliği İçin İdeal İklim ve Toprak Koşulları

  2. Türkiye’de Kivi Yetiştirilen Bölgeler

  3. Kivi Yetiştiriciliğinin Başlıca Avantajları ve Zorlukları

  4. Kivi Bahçesi Kurulumu İçin Önemli Noktalar

  5. Türkiye’de Kivi Yetiştiriciliği ile İlgili Önemli Bilgiler - Tablo


1. Türkiye’de Kivi Yetiştiriciliği İçin İdeal İklim ve Toprak Koşulları

  • İklim: Kivi, özellikle nem oranı yüksek, ılıman ve yağışlı iklim koşullarını ister. Subtropikal iklim özellikleri taşıyan alanlarda başarılı olur. Aşırı sıcak ve kurak ya da çok soğuk bölgeler kivinin gelişimini olumsuz etkiler.
  • Nem: Yüksek nem, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde olduğu gibi, kivinin sağlıklı büyümesini sağlar.
  • Sıcaklık: Kış aylarında -12 °C’nin altındaki sıcaklıklar kivi için zarar verici olabilir. Yaz aylarında ise aşırı sıcaklıklar (35 °C üzeri) istenmez. Ortalama yıllık sıcaklık 12-18 °C idealdir.
  • Toprak: Kivi derin, humusça zengin, iyi drene olan asit karakterde ama nötr (pH 5.5 - 6.5) topraklarda daha iyi gelişir. Killi, ağır topraklar kivide kök sorunlarına yol açabilir.
  • Su: Düzenli sulama önemlidir. Toprak nemi sürekli korunduğunda, meyvenin verimi ve kalitesi artar.

2. Türkiye’de Kivi Yetiştirilen Bölgeler

Türkiye’de kivi yetiştiriciliği yapılabilecek başlıca bölgeler aşağıdaki gibidir:

Bölge Özellikleri Neden Uygun?
Karadeniz Bölgesi Yüksek nem, yağışlı ve ılıman iklim; Trabzon, Rize, Ordu en yaygın Kivinin subtropikal iklim ihtiyaçlarına en uygun alan
Marmara Bölgesi İstanbul, Sakarya gibi ılıman iklim bölgeleri Nem ve sıcaklık açısından kısmen elverişli
Ege Bölgesi Özellikle sahil kesimlerinde daha ılıman Kivinin ılık hava ve nem gereksinimleri sağlanabilir
Batı Akdeniz Antalya civarı, ılık ve nemli mikroklima alanlar Mikroklima şartları sağlandığında kivi yetişebilir
Karadeniz’in Doğu Kıyıları Rize ve Artvin gibi yerler Sürekli nem ve ılımanlık kiviyi destekler

3. Kivi Yetiştiriciliğinin Başlıca Avantajları ve Zorlukları

Avantajlar:

  • Türkiye’de özellikle Karadeniz Bölgesi’nde pazarda kiviye yönelik artan talep.
  • Yüksek verim potansiyeli.
  • Kivi, besin değeri açısından zengin ve sağlıklı bir üründür, bu da iç piyasada ve ihracatta avantaj sağlar.
  • Kivi bahçeleri uzun ömürlüdür ve iyi bakım ile yıllarca verim alınır.

Zorluklar:

  • Soğuk kışlar ve don olayları risk teşkil eder.
  • Toprak ve su koşullarına dikkat edilmezse kök hastalıkları görülebilir.
  • Kivi yetiştirmek için özel budama ve bakım teknikleri gerekir.
  • Subtropikal iklim gereksinimleri sebebi ile Türkiye’nin tamamında yetiştirilemez.

4. Kivi Bahçesi Kurulumu İçin Önemli Noktalar

  • Fidan Seçimi: Kaliteli, sertifikalı klon çeşitlerinin kullanılması verimi artırır. Dioik (erkek ve dişi ayrı ağaçlar) olduğu için uygun oranda erkek fidan olmalıdır.
  • Toprak Hazırlığı: Toprak analizleri yapılarak, eksik besinler tamamlanmalı ve toprak işleme doğru yapılmalıdır.
  • Sulama: Düzenli ve dengeli nem sağlanmalı. Aşırı sulama kök çürümesine neden olabilir.
  • Budama: Kivi çiçeklenme ve meyve verimi için düzenli ve doğru yapılan budama çok önemlidir.
  • Hasat: Meyveler yapışkanlık ve renk kriterlerine göre hasat edilir, hasat sonrası uygun koşullarda saklanmalıdır.

5. Türkiye’de Kivi Yetiştiriciliği Hakkında Özet Tablo

Özellik Detaylar
İdeal İklim Nemli, ılıman, yağışlı, subtropikal
En Uygun Bölgeler Karadeniz, Marmara, Ege (sahil kesimleri), Akdeniz
Toprak Tipi Derin, humuslu, pH 5.5-6.5 arası, iyi drene
Soğuk Dayanımı -12 °C altı zarar verebilir
Sulama İhtiyacı Düzenli ve kontrollü
Fidan Türü Dioik, dişi ve erkek fidan dengesi önemlidir
Başlıca Zorluklar Don, kök hastalıkları, bakım maliyetleri
Verim İyi bakım ve doğru iklimde yüksek ürün

Abstract

Türkiye’de kivi yetiştiriciliği, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde nemli ve ılıman iklim şartları sayesinde hızla gelişmektedir. Kivi, subtropikal bir meyve olduğundan, Türkiye’nin tamamında değil ancak belirli bölgelerinde kaliteli üretim mümkündür. En ideal yetişme koşulları nemin yüksek, kışların ılık geçtiği, yazların aşırı sıcak olmadığı alanlarda sağlanır. Toprak bakımından humuslu ve iyi drene edilmiş, pH seviyesi uygun topraklar tercih edilmelidir. Doğru fidan seçimi, sulama, budama ve uygun iklim koşulları ile kivi bahçeleri uzun süreli ve verimli olabilir. Türkiye’de kivi yetiştiriciliği hem iç tüketim için hem de ihracat açısından önemli bir potansiyel taşımaktadır.


Kaynaklar

  1. Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı yayınları, Kivi Yetiştiriciliği Rehberi, 2024
  2. Karadeniz Bölgesi Kivi Yetiştirici Birlikleri Raporları, 2023
  3. Üniversite Tarım Fakülteleri Araştırmaları (Ordu, Karadeniz Teknik Üniversitesi), 2023
  4. Uluslararası Tarım ve Meyve Bilimleri Dergileri, Kivi Yetiştiriciliğinde İklim Etkileri, 2022

@Bahcivan